Tien jaar Sentinel-2, per pixel van 10 meter, binnen de echte Natura 2000-grens. Kies een gebied en klik ergens voor de trend van die pixel.
Tien jaar Sentinel-2 over meerdere Natura 2000-gebieden, per pixel van tien meter, binnen de echte gebiedsgrens.
De Nieuwkoopse Plassen & De Haeck (2.003 ha) en de Coepelduynen (188 ha) bij Katwijk. Dat verschil in oppervlak is geen detail: hoe meer plekken je tegelijk toetst, hoe strenger de correctie voor toevalstreffers moet zijn. Over Nieuwkoop kan daardoor geen vlek kleiner dan ongeveer drie hectare ooit significant heten; over Coepelduynen ligt die grens op een derde hectare. De regel onder de gebiedskeuze rekent hem voor het gekozen gebied uit.
De omtrek komt uit de landelijke Natura 2000-service van RVO bij PDOK, dus precies het gebied waar het besluit over gaat — provinciegrenzen doen daar niet aan mee, en omliggend boerenland telt niet mee in de correctie.
Het jaarritme van vegetatie: wanneer het groen begint, wanneer het piekt, wanneer het afsterft. Sentinel-2 komt om de paar dagen over en meet hoe groen het is — de NDVI. Tien jaar van die opnames laat zien of dat ritme verschuift.
Per pixel de trend in het seizoensniveau, 2016–2025. Bruin is minder groen geworden, groen is groener geworden. Klik ergens en je krijgt de reeks van dat punt, afgezet tegen zijn eigen seizoensreferentie.
Veldwerk levert de beste ecologische informatie, maar alleen op specifieke plekken en momenten. Satellietbeelden vullen dat aan: ze signaleren veranderingen daartussenin en helpen kiezen waar een veldbezoek het meest oplevert. Een aanvulling op de habitatkartering, geen vervanging.
Bovenaan vier tegels: de verandering per jaar, wat dat over de hele reeks optelt, de amplitude (het verschil tussen zomerpiek en winterdal, met de richting waarin dat verschil opschuift) en de bewijskracht. De toetsingscijfers staan eronder, dichtgeklapt.
Daaronder Waarom hier? — niet de oorzaak, die weet een satelliet niet, maar het bewijs: of deze plek in een samenhangende vlek ligt of er alleen voor staat, welke jaren de trend dragen, en of de verandering in de zomer of in de winter zit. Precies wat je nodig hebt om te besluiten of je gaat kijken.
De grafieken hebben vaste assen, zodat twee plekken met het oog te vergelijken zijn. Wil je inzoomen op een kleine variatie, dan is dat één vinkje. Loopt de jaarcurve op terwijl de decompositie vlak blijft: dat zijn twee verschillende berekeningen en ze mogen verschillen — de getoetste uitkomst, en dus de kleur op de kaart, is die van de jaarcurve.
Een verandering in reflectie is geen verandering in soortensamenstelling. Droogte, waterpeil, maaibeheer en rietoogst geven vergelijkbare signalen; die uit elkaar houden vraagt veldkennis en beheergegevens.
Zet je alleen significante trends aan, dan blijft de kaart leeg. Dat is geen storing. Met tien jaarwaarden heeft de toets een harde ondergrens, en na correctie voor een half miljoen gelijktijdige toetsen kan over Nieuwkoop geen vlek kleiner dan ongeveer drie hectare ooit significant heten — hoe overtuigend de trend ook is. Over het veel kleinere Coepelduynen ligt die grens op een derde hectare, en daar is dan ook wél iets te vinden. Een langere reeks helpt daar hard: twee jaar erbij scheelt ruwweg een factor tien.
Waar het uiteindelijk om gaat is een werklijst. Kies Coepelduynen, analyse-eenheid gridcel, kaartlaag seizoensdal, en vink significantie aan. Er blijft één cel van 185 over: een hectare duin waar het winterdal tien jaar lang bijna zonder uitzondering hoger werd (+0,0093 NDVI/jaar, q = 0,03).
Meer groen in de winter is in een duinsysteem het klassieke beeld van vergrassing of verstruiking. Maar dat is een hypothese, geen conclusie — de satelliet meet reflectie, niet soorten. Het is een adres voor een veldbezoek, en dat is precies wat deze methode kan leveren.
Zet daarna hetzelfde eens over Nieuwkoop: daar blijft niets over. Niet omdat er niets gebeurt, maar omdat het gebied tien keer zo groot is en de correctie voor al die extra toetsen navenant strenger.
Methodiek uit Monitoring habitatveranderingen Nieuwkoop (HAS green academy en Provincie Zuid-Holland, 2026). Beelden: Sentinel-2 via Copernicus Data Space.